Dijagnoza muškog steriliteta se postavlja anamnezom, kliničkim pregledom, spermogramom, odeđivanjem hormona, ultrazvukom ili radiološkom i hirurškom eksploracijom.
Anamneza obuhvata sve bitne momente za ovu oblast – starost, profesiju, način života, seksualni život, godine puberteta, prethodna oboljenja testisa, eventualno dosadašnje lečenje, porodične bolesti.
Klinički pregled podrazumeva utvrđivanje opšteg stanja, konstitucije i seksualnog razvoja – primarne i sekundarne seksualne karakteristike.
Spermogram
Kada je u pitanju muški faktor od ispitivanja se radi spermogram. U najvećem broj slučajeva to je sasvim dovoljan test u ispitivanju muškog faktora infertiliteta na osnovu koga se dalje vrši orjentacija. Spermogram je analiza sjemena i sjemene tečnosti koja se radi kod muškarca poslije apstinencije od 3 - 5 dana, a da bi se dobio pouzdan rezultat, ne treba da se radi samo jedna analiza, nego bar 2 u razmaku od 2 nedjelje ili duže.
U spermogramu se posmatra: -Količina treba da bude 2 - 5 ml -Broj spermatozoida treba da bude veći od 20.000.000 a manji od 250.000.000 -Pokretljivost treba da ude veća od 50% -Morfologija više od 50% normalne građe -Boja bijelo, sivo do žućkasta -Miris kestenov cvijet -Prisustvo koagulacije i likvefakcije u okviru 5 - 40 minuta -Biohemijski parametri o radu i funkciji akcesornih žljezda, prostate - na osnovu kisele fosfataze, fruktoze, cinka, inhibina.
Klasifikacija spermograma
Prema Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji spermogram se klasifikuje na više grupa:
- Normospermija je normalan nalaz, predstavlja spermogram gde je broj spermatozoida veći od 20 miliona/ml, pokretljivost veća od 50% i broj normalnih oblika veći od 50%.
- Teratospermija - poremećena morfologija spermatozoida i
- Azospermija - nedostatak spermatozoida u sjemenoj tečnosti.
Po pitanju pokretljivosti potrebno je da postoji više od 50% pokretnih spermatozoida. Manji broj od toga se označava kao astenospermija.
Morfologija spermograma
Što se tiče morfologije, normalan spermogram podrazumijeva više od 50% normalnih morfološki zdravih spermatozoida. Radi li se o nižem procentu, onda se govori o teratospermiji. Postoji izrazita morfološka heterogenost koja se zove anizozoospermija. Taj momenat dovodi do velikih dilema i problema u kliničkoj praksi i da bi se to izbjeglo, prihvaćena je klasifikacija na normalne forme i abnormalne forme, koje su podjeljene u 10 osnovnih kategorija onih najvažnijih i najkrupnijih kao što su: dupla glava, zašiljena velika ili mala glava, više repova. Prihvaćeno je da sperma infertilnih muškaraca sadrži veći procenat abnormalnih formi, a normalan spermogram zahtijeva i podrazumijeva prisustvo bar 50% normalnih spermatozoida. Morfološki zreo spermatozoid mora da pokazuje normalnu građu, a to je glava, vrat, rep sa odgovarajućim morfološkim karakteristikama.
Spermocitogrampodrazumijeva analizu i upoređivanje citološke građe spermatozoida iz ispitivane sperme sa normalno morfološki definisanim spermatozoidom. Glavni elementi spermocitograma su normalne forme, anomalije glave, anomalije trupa, anomalije repa, mlade forme, dvije i više anomalija spermatozoida, ćelije spermatične loze, drugi prisutni elementi (ćelije).
Hormonsko ispitivanje može biti statičko i dinamičko i obuhvata ispitivanje testosterona, gonadotropina, testova stimulacije.
Biopsije testisa se rade za potvrdu dijagnoze ili u prognostičke svrhe.
Radiološko ispitivanje se sastoji iz invazivnih metoda koje su, uprkos osporavanju, nužne u izabranim slučajevima radi utvrđivanja nivoa opturacije sjemevoda.
Hromozomsko ispitivanje – kariogram podrazumijeva određivanje kariotipa i isključivanje ili potvrdu hromozomskih aberacija. Ovo ispitivanje rade samo strogo specijalizovane laboratorije.
Dijagnoza muškog steriliteta se postavlja anamnezom, kliničkim pregledom, spermogramom, odeđivanjem hormona, ultrazvukom ili radiološkom i hirurškom eksploracijom.
Lava kolač
