Većina oboljelih ne zna da širi ovu bolest jer nema znakova bolesti, sve dok ne nastupe opasne komplikacije i trajne posljedice.

Zaraza hlamidijom trahomatis danas je, uz genitalne HPV infekcije, najčešća moderna "tiha" seksualno prenosiva bolest u svetu. O tome svjedoče testiranja na hlamidiju koje mladi obavljaju nakon ljetovanja i godišnjih odmora. Godišnje se u svijetu registruje oko 100 miliona novih slučajeva, od čega u SAD oko 6 miliona, u Evropi oko 10 miliona infekcija koje su 2003. godine rezultirale sa 600 hiljada upala jajovoda, od kojih je 120 hiljada završilo neplodnošću.

Šta je hlamidija?

Odgovorne za niz bolesti muškog i ženskog urogenitalnog trakta, ali i upala drugih organa, sićušne gram negativne bakterije iz porodice Chlamydiaceae dugo su pogrešno smatrane virusima. Među njima je Chlamydiacea Trachomatis, uzročnik trahoma, teške bolesti oka koja uzrokuje slepilo. Tek nakon otkrića C. Trachomatis ustanovljeno je da drugi tipovi Chlamydiaceae uzrokuju polne bolesti s ozbiljnim posljedicama.

Do danas je otkriveno 18 stereotipova koji uzrokuju trahom, polne i neonatalne infekcije (upale mokraćne cijevi, cerviksa, prostate), upale sluznice oka, rektuma, ždrijela, upale pluća i uha kod novorođenčadi, dok neki tipovi uzrokuju kod nas rijetku, ali ozbiljnu polnu bolest - lymfogranuloma venereum.

Tokom infekcije često dolazi do uspostavljanja posebne ravnoteže izmedu hlamidije i njenog domaćina te nastaju latentne i uporne infekcije, slično kao u slučaju virusa. Rezultati brojnih istraživanja posljednjih desetak godina podstakli su početak rada na razvoju vakcine protiv hlamidijskih infekcija.

Komplikacije

Neprepoznate, neliječene infekcije mogu uzrokovati teške komplikacije:

- kod žena: začepljenja jajovoda, po život opasne izvanmaterične trudnoće, upale male karlice, prekid trudnoće i prijevremeni porođaj, neplodnost, povećan rizik od nastanka karcinoma grlića materice uz postojeću HR-HPV infekciju;

- kod muškarca: smanjenu plodnost, reaktivni autoimuni artritis, povišen rizik od raka prostate. Važno je istaknuti da nakon preboljele i izliječene hlamidijske infekcije organizam ne stiče otpornost. Svakoga ko je već liječen može uvijek iznova inficirati zaraženi partner, slično kao kod ponavljanih bakterijskih upala grla.

Način prenosa

Seksualni odnos i prenos sa zaražene rodilje na novorođenče dva su glavna puta prenosa. Hlamidija se u polnom odnosu prenosi čak i kod nepotpune penetracije, a zaraza je, iako rjeđe, moguća kontaktom sa zaraženim površinama, predmetima i sekretima inficiranim hlamidijom. Kod žena koje ne praktikuju analni seks moguća je infekcija analnog kanala iz vagine na rektum brisanjem toaletnim papirom, a do infekcije oka dolazi ako zarazni sekret spolnih tekućina dospije u oko tokom odnosa ili se prenese prstima, ručnikom, vodom iz zaraženog bazena i slično. Kod djece, hlamidijska infekcija može biti znak seksualnog zlostavljanja.

Simptomi

Kod većine žena u početnom stadijumu infekcija se ne vidi, dok su kod manjeg dijela inficiranih mogući simptomi poput neuobičajenog vaginalnog krvarenja ili sekreta, bolovi u trbuhu, bolovi pri polnom odnosu, povišene tjelesne temperature, bolovi u predijelu uretre i bešike, te učestalog mokrenja.

Kod većine muškaraca simptomi također najčešće izostaju, a sumnju na infekciju pobuđuju pečenje i nelagoda pri mokrenju, iscjedak iz uretre, bol, otok i nelagoda u testisima sa ili bez povišene tjelesne temperature. Kod mlađih muškaraca, kod zaraze hlamidijom kao komplikacija upale uretre, često nastane epididimitis, upala sjemenih kanalića, a rjeđe orhitis, upala testisa, s povećanim rizikom od začepljenja semenovoda, što povećava opasnost od neplodnosti.

Kod mladih seksualno aktivnih muškaraca, do 50. godine života posljednjih se godina, sve češće kao uzrok akutnih i hroničnih prostatitisa, susreće upravo hlamidijska infekcija, a posebno kao komplikacija neadekvatno liječenog uretritisa. Kod manjeg dijela oboljelih, posebno muškaraca, bolest se od zarazne može prometnuti u autoimunu bolest koja zahvata zglobove, kožu i oči. Period inkubacije varira, u prosjeku traje 10-14 dana. Simptomi kojima se pokazuje infekcija hlamidijom ponekad su vrlo slični simptomima gonoreje.

Najčešći simptomi kod žena su:

- krvarenje između menstruacije

- vaginalno krvarenje tokom ili nakon polnog odnosa

- bol u donjem dijelu trbuha

- blago povišena tjelesna temperatura

- bolno i/ili učestalije mokrenje

- upala cerviksa

- pojava abnormalnog iscjetka

- mukopurulentni cervicitis

- žuckastomliječni sekret iz cerviksa s neugodnim mirisom.

Kod muškaraca su najčešći simptomi:

- vodenastoviskozni mliječni iscjedak iz uretre

- bolovi ili osjećaj pečenja tokom mokrenja.

Muškarci često ne shvataju ove simptome ozbiljno jer se obično javljaju ujutro i mogu biti blagi, a tokom dana nestanu.

Kod infekcije rektalne sluznice mogući su: svrabež, krvarenje, sluzav iscjedak i proliv. Moguća je i blaža upala oka (crvenilo, svrabež i iscjedak). U otprilike 1 posto muškaraca s hroničnom perzistentnom infekcijom moguć je nastanak reaktivne upale zgolobova i tzv. Reiterovog sindroma (artritis, uretritis konjunktivitis). Tumači se poremećenim imunološkim odgovorom prepodraženog organizma kod ponavljajućih, neliječenih i trajnih infekcija.

Precizna dijagnoza spašava život.

Najnovije studije potvrđuju sumnju da hlamidijska infekcija grlića materice povećava rizik od nastanka invazivnog karcinoma cerviksa, posebno kod žena koje imaju dvostruku infekciju cerviksa (hlamidijsku i HPV infekciju tipovima visokog rizika) te kod žena koje puše. Stoga je pravovremena, precizna dijagnoza i u slučaju hlamidijske infekcije izuzetno značajna. Poput većine drugih bakterija i virusa, niti hlamidija se ne može vidjeti u Papa testu, te on ne može biti zamena za dijagnostički test na hlamidiju! Stoga kod nalaza ASCUS, posebno kod nalaza cervikalne displazije (CIN I i CIN II), osim sumnje na HPV infekciju treba posumnjati i na čestu istovremenu infekciju cerviksa hlamdijom, posebno kod mladih djevojaka i žena u dobi od 16-26 godina.

Tada je, uz "loš" Papa test, vidljiv i obilniji sekret, pa se savjetuje učiniti test na hlamidiju, umjesto davanja obične terapije "napamet"! Najnoviji zlatni standard, posebno u skriningu asimptomatskih osoba koje inače ne bi došle same tražiti liječenje, je PCR test. Veoma osjetljiv i visoko specifičan, ovaj test može otkriti hlamidiju i u malim količinama urina, ejakulata, kao i iz obrisaka uretre, cerviksa, rektuma, ždrijela ili konjunktive oka.

Testiranje

Prema preporukama Svjetske zdravstvene organizacije, evropskih i svjetskih stručnih udruženja za polno prenosive infekcije, kao i američkog Centra za kontrolu bolesti, potrebno je testirati sve seksualno aktivne adolescente, pa i one koji nemaju simptome. Jednom godišnje trebale bi se preventivno testirati sve seksualno aktivne žene između 20 i 25 godina, kao i žene starije od 25 godina u slučaju promjene partnera, ako su inače promiskuitetnog ponašanja i ne koriste kondom.

Testiranje se savjetuje svim ženama koje imaju upalu cerviksa, svim trudnicama na prvom pregledu u trudnoći, te svim muškarcima kod kojih postoji sumnja na genitalnu infekciju hlamidijom, prije terapije antibioticima. Prije uzimanja uzorka ćelija iz brisa uretre preporučljivo je 3-5 sati prije ne mokriti, a barem 7 dana prije ne uzimati antibiotik.

Liječenje

Hlamidije su osjetljive na antibiotik, te je liječenje vrlo uspješno. Nužno je liječiti oba partnera. Primjenjuju se tetraciklini (Doxycyclin), ciprofloxacin (Ciprobay, Ciprocinal), klaritromicin (Fromilid) tokom 10 - 14 dana i azitromycin (Sumamed) u jednokratnoj dozi od 1 g (single shot). U trudnoći se ordiniraju azitromycin i eritromycin (Eritromicin). Jednom izliječena infekcija ne znači i zaštitu od bolesti u budućnosti, jer se infekcijom ne stiče otpornost na hlamidiju. Ako se ne poštuju zaštitne mjere (kondom), može se ponovo zaraziti.

kodren

Komentari (0)